Οι 4 Στοχασμοί


ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ
ΠΟΥ ΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΟΝ  ΝΟΥ ΣΤΟ ΝΤΑΡΜΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ
ΑΠΟ ΤΑ ΔΕΙΝΑ ΤΗΣ ΣΑΝΓΚΣΑΡΑ


Από μια διδασκαλία του Khenchen Tsewang Gyatso Rinpoche
(Κέντσεν Τσέουανγκ Γκυάτσο Ρίνποτσε)

       Το πρώτο τμήμα της άσκησης του Ngöndro (Νέντρο) αφιερώνεται στο διαλογισμό «Των Τεσσάρων Στοχασμών», όπου ο νους στρέφεται προς την άσκηση.  Αυτοί είναι:

1. Η πολυτιμότητα της ανθρώπινης γέννησης, (το πολύτιμο Ανθρώπινο σώμα)
2. Η παροδικότητα των φαινομένων και η βεβαιότητα του θανάτου (η Μή-Μονιμότητα)
3. Τα μειονεκτήματα της εγκόσμιας ζωής (σαμσάρα ή σανγκσάρα)
4. Ο νόμος της αιτίας και του αποτελέσματος (κάρμα)

       Εδώ ο Κέντσεν Τσέγουανγκ Γκυάτσο Ρίνποτσε αναφέρεται στους «Τέσσερεις Στοχασμούς» και στη σημασία της άσκησης καθ’ εαυτής.

       Οι Τέσσερις Στοχασμοί, οι οποίοι απομακρύνουν το νου από τη σανγκσάρα είναι πολύ σημαντικοί.

ΤΟ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ

       Ο νους μας περισπάται από αυτόν τον κόσμο.  Ασκούμαστε για λίγο και μετά πάλι αποσπόμαστε, σκεπτόμενοι ότι η ζωή είναι όμορφη, τρώγοντας πίτσα στο εστιατόριο, πηγαίνοντας στην παραλία τα σαββατοκύριακα και διασκεδάζοντας.  Όλα αυτά είναι πραγματικά ευχάριστα.  Θα μπορούσατε να έχετε μία ευχάριστη ζωή με την οικογένειά σας, τρώγοντας και βιώνοντας όλες αυτές τις απολαυστικές εμπειρίες.  Εάν κάποια στιγμή στο τέλος της παρούσας ή της μελλοντικής ζωής σας, αυτή η ευχάριστη εμπειρία διακοπεί, είναι πολύ πιθανό να ταραχτείτε και να σκεφτείτε, «Θα έπρεπε να είχα κάνει κάτι.  Ανάλωσα τη ζωή μου σε μάταιες δραστηριότητες, πηγαίνοντας στην παραλία, στα βουνά, για κάμπινγκ, μπάντζιτζάμπινγκ (ελεύθερη πτώση)…Έχω αναλώσει τη ζωή μου σε αυτά, αλλά στην ουσία δεν έκανα τίποτα».

       Εφόσον έχετε αποκτήσει την πολύτιμη ανθρώπινη γέννηση, δεν θα έπρεπε να τη σπαταλάτε.  Εάν σπαταλάτε το χρόνο σας, έχετε σπαταλήσει κάτι πολύ σπουδαίο.  Ακόμη και εάν χάνατε ένα δισεκατομμύριο δολάρια, δεν έχει σημασία.  Μπορείτε να τα αποκτήσετε ξανά.  Αλλά εάν χάσετε αυτή την πολύτιμη ανθρώπινη γέννηση, είναι πολύ, πολύ δύσκολο να την επανακτήσετε.

ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΑΝΓΚΣΑΡΑ

       Αφού λοιπόν έχετε την πολύτιμη ανθρώπινη επαναγέννηση, δεν θα έπρεπε να τη  σπαταλάτε.  Θα πρέπει να αναλογιστείτε «Πρέπει  να αξιοποιήσω αυτή την ευκαιρία.  Πως μπορώ να το κάνω;».  Συλλογιστείτε ότι όλα τα φαινόμενα που αποτελούνται από αιτίες και συνθήκες είναι παροδικά.  Παροδικότητα δεν σημαίνει απλώς ότι κάθε τι τελειώνει.  Παροδικότητα σημαίνει ότι κάθε στιγμή στη ζωή μας είναι περαστική.  Ο χρόνος περνάει για εμάς πλησιάζοντας  όλο και πιο κοντά στο θάνατο.  Ακόμη και εάν χάσουμε μια ώρα, είναι μια ώρα κοντύτερα στο θάνατο.

       Εάν περάσετε το Σαββατοκύριακο σας διασκεδάζοντας, πάλι εξακολουθείτε να είστε όλο και πιο κοντά στο θάνατο.  Ακόμη και εάν κάθεστε άπραγοι, πάλι πλησιάζετε όλο και πιο κοντά στο θάνατο.  Ακόμη και όταν ασκείστε, πάλι πλησιάζετε στο θάνατο.  Ακόμη και εάν δεν κάνετε τίποτα, κάθε στιγμή που περνάει, πλησιάζετε όλο και πιο κοντά στο θάνατο.

Η ΠΑΡΟΔΙΚΟΤΗΤΑ/Η ΜΗ-ΜΟΝΙΜΟΤΗΤΑ.  Η ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

       Κάθε  αισθανόμενο ον από τη στιγμή που γεννιέται πρόκειται να πεθάνει.  Την ίδια στιγμή όμως, η ώρα του θανάτου είναι αβέβαιη.  Μπορούμε να δούμε πολλά παραδείγματα από πολλές καταστάσεις, οι οποίες μπορεί να επιφέρουν το θάνατο.  Αν δεν έχω κατορθώσει να ασκηθώ ουσιαστικά έως τώρα και αν δεν μπορώ να πάρω τίποτα μαζί μου, τότε απόψε αν έρθει (ο θάνατος), τι μπορώ να κάνω; Τι πραγματικά θα πάρετε μαζί σας; Δεν μπορείτε όμως, να πράξετε με τον ίδιο τρόπο, όπως όταν παίρνετε διαζύγιο ή τρελλαίνετε τους φίλους σας και λέτε ότι θα φύγετε, μαζεύοντας τη βαλίτσα σας, τα ρούχα σας και ότι χρήματα και πιστωτικές κάρτες έχετε, για να πάτε σε ένα άλλο μέρος.

       Όταν έρθει ο θάνατος, δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό.  Δεν υπάρχει τρόπος.  Μέχρι τώρα στον κόσμο αυτό, ακόμη και οι μεγάλοι πάπες, ακόμη και ο Milarepa (Μιλαρέπα) ακόμη και ο Shakyamuni Buddha (Βούδδας Σακυαμούνι), ακόμη και η Αγιότητά του ο Karmapa (Κάρμαπα) και ο Dilgo Khyentse Rinpoche (Ντίλγκο Κυέντσε Ρίνποτσε), όλοι αυτοί οι δάσκαλοι άφησαν πίσω τους όλα τα υπάρχοντά τους.  Όλοι οι μεγάλοι και οι όχι τόσο μεγάλοι, όταν ήρθε ο θάνατος, δεν μπόρεσαν να πάρουν τίποτα μαζί τους.  Δεν θα μπορούσατε ούτε να τηλεφωνήσετε: «Έρχομαι πολύ σύντομα, έτσι μπορείτε να κρατήσετε μία θέση για μένα;» Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να γίνει αυτό.  Έτσι πρέπει να συνειδητοποιήσετε ότι η ζωή είναι κάπως έτσι.

ΤΟ ΚΑΡΜΑ

       Πρέπει λοιπόν να καταλάβουμε το αναληθές/ψευδές της σανγκσάρα.  Πρέπει να καταλάβουμε ότι στη σανγκσάρα, όπως εξηγήσαμε, υπάρχει κάποια απόλαυση, κάποιου είδους ησυχία, που αποσπά το νου μας, εμποδίζοντάς μας να συσσωρεύσουμε οποιαδήποτε αρετή ή κάθαρση.  Είναι ακριβώς όπως και στην Χριστιανική Παράδοση, όπου στην αρχή ο Θεός ανέφερε ότι υπάρχει μια πολύ ωραία μηλιά, αλλά δεν πρέπει να παρασυρθείτε και να φάτε από αυτήν (λέει προς τους πρωτόπλαστους).  Εάν το κάνετε, τότε θα υποστείτε τη φθορά (θα χάσετε την αθανασία).  Παρακούοντας και τρώγοντας το μήλο, όλα τα αρνητικά και κακά πράγματα συνέβησαν.  Ακριβώς έτσι, σε αυτόν τον κόσμο υπάρχουν ορισμένα πράγματα που φαίνονται πραγματικά ελκυστικά, αλλά όταν κοιτάζετε το αντικείμενο της έλξης και το εξετάζετε βαθιά, δεν υπάρχει τίποτα που να είναι πραγματικά ελκυστικό.  Είναι ακριβώς όπως το δημιούργημα ενός μάγου που ενώ φαίνεται πολύ πραγματικό, όταν πλησιάζετε πιο κοντά, βλέπετε ότι είναι τεχνητό, χωρίς ουσία.

Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΝΤΑΡΜΑ

       Όταν έχετε μια σαφή κατανόηση των τεσσάρων αυτών στοχασμών, θα μπορέσετε να αντιληφθείτε ότι πρέπει να ασκηθείτε.  Αυτός ο κόσμος φαίνεται τόσο ελκυστικός, αλλά δεν έχει ουσία, είναι σαν το ουράνιο τόξο.  Το ουράνιο τόξο φαίνεται τόσο πολύχρωμο και ωραίο, ώστε σας γεννά μεγάλη επιθυμία και προσκόλληση.  Θέλετε πραγματικά να το αποκτήσετε, αλλά όταν πηδάτε να το πιάσετε, δεν μπορείτε να πάρετε τίποτα.  Τότε αισθάνεστε πολύ λυπημένοι  και θλιμμένοι: «Γιατί δεν μπορώ να έχω κάτι από αυτό το όμορφο ουράνιο τόξο;» Είστε αναστατωμένοι, αλλά τίποτα δεν  συμβαίνει.  Όλες αυτές οι εγκόσμιες απολαύσεις είναι ακριβώς σαν ένα ουράνιο τόξο.  Όταν πραγματικά τις προσεγγίζετε, δεν υπάρχει τίποτα το οποίο μπορείτε να κατέχετε.

       Αυτός είναι ο λόγος  που πρέπει να έχουμε μια βαθύτερη κατανόηση της κυκλικής ύπαρξης (ανεξέλεκτος αέναος τροχός θανάτων και επαναγεννήσεων).  Τότε μπορείτε να χαλαρώσετε και να απολαμβάνετε περισσότερο, συλλογιζόμενοι πόσο ελκυστικά είναι όλα, χωρίς όμως να προσκολλάστε σε αυτά, χωρίς επιθυμία κατοχής, ενώ ταυτοχρόνως χαίρεστε και δεν δημιουργείτε αρνητικό κάρμα, είστε πιο χαλαροί, γνωρίζοντας ότι δεν μπορείτε να πάρετε τίποτα μαζί σας.  Είτε κατέχετε οτιδήποτε, είτε όχι, απλώς  χαλαρώνετε.  Εάν δεν μπορείτε να το πάρετε, δεν θα αισθάνεστε θλίψη,γιατί ξέρετε ότι δεν έχει ουσία.

       Εκείνοι που δεν μπόρεσαν να κάνουν την άσκηση του Νέντρο, μπορεί να σκεφτόντουσαν αν όχι φέτος, ίσως τον επόμενο χρόνο ή κάποιον άλλο χρόνο και όταν εσείς έχετε ήδη ολοκληρώσει δέκα χρόνια πλήρους άσκησης, τότε λένε, «Ω, ήμασταν πραγματικά μαζί εκείνη την εποχή, αλλά τότε δεν είχα χρόνο, πήγαινα από εδώ και από εκεί.  Την τελείωσες όλη; Εγώ δεν την ξεκίνησα».  Έτσι λοιπόν βρίσκονται πολύ κάτω, στο κατώτατο σημείο της άσκησης, ενώ οι φίλοι τους βρίσκονται στην κορυφή.

       Αυτή τη στιγμή έχετε μια πλήρη ευκαιρία.  Έχετε τη δυνατότητα να ασκηθείτε πραγματικά.  Ακόμα κι αν δεν εξαγνίσετε τα πάντα, τουλάχιστον θα εξαγνίσετε έστω ένα μικρό μέρος.  Ακόμα και κάνοντας έναν προστερνισμό, μπορείτε να διαγράψετε ένα μικρό κάρμα, ακόμα και αν δεν μπορείτε να το αντιληφθείτε.  Έτσι μέσα από την άσκηση, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες και τους πόνους που εμφανίζονται, όσο μικροί και μεγάλοι και εάν είναι, υπομένοντάς τους, σας  δίδετε η ευκαιρία να επιτύχετε  κάποιου είδους κάθαρση.  Αυτή είναι μια εξαιρετική ευκαιρία εφόσον ενδιαφέρεστε, ούτως ώστε να δημιουργήσετε καλό κάρμα και να συσσωρεύσετε αρετή.  Για το λόγο αυτό γίνεται και η άσκηση του Νέντρο, η οποία είναι πολύ σπουδαία, υπέροχη, εκπληκτική και θα μπορούσε να θεραπεύσει όχι μόνο εσάς, αλλά να ωφελήσει την οικογένεια, τους συγγενείς σας και όλα τα αισθανόμενα όντα.  Είναι  πραγματικά, πραγματικά θαυμάσια…